Lustereczko, powiedz przecie ÔÇô czy ona na kwasie, czy na opiecie?

Listki Oficerskie 1

/ fot. Osiedle Oficerskie, Krak├│w

Ksi─Ö┼╝yc odbija si─Ö w oknach stoj─ůcej w ciszy na podzamczu karety i czubkach przemykaj─ůcych po dziedzi┼äcu pantofelk├│w. Szelest sukni miesza si─Ö z g┼éosami zza grubych mur├│w zamczyska. Roz┼éo┼╝ysta sukienka jak niebieski ob┼éok wtapia si─Ö w ciemniej─ůce niebo. Przy ka┼╝dym stopniu podskakuje i opada jak lekki podmuch wiatru. Jeszcze kilka stopni i oddech├│w. Szum g┼éos├│w odp┼éywa, pantofelki wpadaj─ů w wy┼╝┼éobienia w trotuarze, zegar zaczyna swoje d┼║wi─Öczne dwana┼Ťcie uderze┼ä.

Dziewczyna upada na tward─ů p┼éyt─Ö i rozciera zdr─Ötwia┼ée stopy. Po drodze gubi but i troch─Ö klasy. Na wprost niej na tle ciemnego nieba wyrzyna si─Ö kszta┼ét dorodnej dyni oplecionej p─Ödami. Dziewczyna zwija si─Ö w k┼é─Öbek i ci─Ö┼╝ko dyszy. Ma sucho w ustach i policzki pogryzione od ┼Ťrodka od szcz─Öko┼Ťcisku. Faza sko┼äczy┼éa si─Ö troch─Ö za szybko. Wstaje lekko oszo┼éomiona, chwyta dyni─Ö pod pach─Ö i chwiejnym krokiem rusza przed siebie.

Czy Kopciuszek naprawd─Ö sta┼éa si─Ö uci┼Ťnion─ů kr├│lewn─ů, czy mo┼╝e raczej by┼éa nadworn─ů pomywaczk─ů, kt├│ra strzela┼éa sobie czasem po godzinach kwasa? Na stronach typu Demotywatory coraz cz─Ö┼Ťciej trafia si─Ö na dekonstrukcje magicznego ┼Ťwiata bajek. Na jednym z demotywujacych obrazk├│w Mia Wasikowska graj─ůca Alicj─Ö w Krainie Czar├│w stoi obok wielkiego grzyba, a ko┼éo niej odstrzelony w garnitur kr├│lik potrz─ůsa zegarkiem. Pod nimi wrzucono napis: ÔÇ×Alicja w Krainie Czar├│w. Dajcie mi chocia┼╝ po┼éow─Ö tego, co ona wzi─Ö┼éaÔÇŁ.

Nie ma w─ůtpliwo┼Ťci, ┼╝e ┼Ťwiat bajek puszczony przez optyk─Ö rzeczywisto┼Ťci magicznej jest inny ni┼╝ codzienno┼Ť─ç ÔÇô i takim ma by─ç. Przyjrzyjmy si─Ö jednak wybranym bajkom bez dzieci─Öcego zachwytu czy doros┼éej nostalgii, ale czysto merytorycznie. Dosadnie rzecz ujmuj─ůc, czym naczesane by┼éy bohaterki bajek, ┼╝e przytrafia┼éy im si─Ö takie halucynogenne przygody?

Zacznijmy od Kopciuszka, kt├│r─ů ju┼╝ pokazali┼Ťmy uciekaj─ůc─ů z zamku. Zwa┼╝ywszy na to, ┼╝e w zamku, kt├│ry odwiedza, wszystko jest l┼Ťni─ůce i pi─Ökne, a z dorodnej dyni wykwit┼éa jej opalizuj─ůca kareta, najprawdopodobniej zapali┼éa ona dimetylotryptamin─Ö. DMT jest najsilniejszym znanym w przyrodzie halucynogenem. ┼Üwiat po zapaleniu DMT staje si─Ö magicznie odmieniony, a zmiany percepcyjne dotycz─ů wszystkich zmys┼é├│w. Co prawda pe┼éne dzia┼éanie halucynogenne DMT trwa nied┼éugo, bo od p├│┼é do godziny, ale percepcja czasu zmienia si─Ö na tyle, ┼╝e mo┼╝na uzna─ç, ┼╝e Kopciuszek zapali┼éa sobie deemk─Ö pod zamkiem i wyhalucynowa┼éa ca┼éy bal. Je┼Ťli nie mia┼éa pod r─Ök─ů DMT, podobne wizje mog┼éyby si─Ö jej przytrafi─ç po zjedzeniu LSD, potocznie nazywanego kwasem. LSD wykazuje nieco mniejsze dzia┼éanie halucynogenne ni┼╝ DMT, ale za to efekt utrzymuje si─Ö d┼éu┼╝ej. ┼Üwiat jawi si─Ö w t─Öczowych barwach, przep┼éywaj─ůcych przez rzeczy jak fale ciep┼éa. Bez wzgl─Ödu na to, czym nastuka┼éa jest Kopciuszek, jej faza jest przyjemna, ale kr├│tka.

Wspomniana ju┼╝ wcze┼Ťniej Alicja i jej tytu┼éowa Kraina Czar├│w to chyba najbardziej oczywisty przyk┼éad na─çpanej bohaterki bajki. Dziewczyna wypija i zjada przer├│┼╝ne substancje, zmieniaj─ůc tym samym sw├│j rozmiar i miejsce pobytu. W tej opowie┼Ťci substancji psychoaktywnych jest chyba najwi─Öcej i s─ů one pokazane bez wi─Ökszego skr─Öpowania ze strony autora czy re┼╝ysera. W adaptacji Tima Burtona z 2010 roku Alicja w akompaniamencie szalonego Kapelusznika i r├│wnie szalonego kr├│lika biega po ┼é─ůce mi─Ödzy wysmuk┼éymi n├│┼╝kami grzyb├│w, kt├│re do┼Ť─ç jednoznacznie przywodz─ů na my┼Ťl grzyby psylocybinowe, czyli ┼éysiczki lancetowate. Po spo┼╝yciu magicznych grzybk├│w wyst─Öpuje zaostrzenie zmys┼é├│w, a tak┼╝e halucynacje wzrokowe. Wydaje si─Ö, ┼╝e rzeczy maj─ů inne kolory ni┼╝ w rzeczywisto┼Ťci. Cz─Östo te┼╝ si─Ö m├│wi o poczuciu zmiany stanu skupienia przedmiot├│w, kiedy obiekty b─Öd─ůce standardowo cia┼éami sta┼éymi rozp┼éywaj─ů si─Ö jak ciecze. Co ciekawe i adekwatne w przypadku Alicji, po spo┼╝yciu psylocybiny mo┼╝na wpa┼Ť─ç w napad l─Ökowy, a nawet psychotyczny. Zgadza┼éoby si─Ö z to wyst─Öpowaniem w bajce mrocznych postaci takich jak Kr├│lowa Kier, pragn─ůca obcina─ç g┼éowy swoim podw┼éadnym. Alicja ma po prostu bad tripa.

┼Üpi─ůca Kr├│lewna jest kolejn─ů ciekaw─ů, ale ju┼╝ nie tak oczywist─ů propozycj─ů do analizy pod k─ůtem wyst─Öpowania aluzji do ┼Ťrodk├│w halucynogennych. Zgodnie z przepowiedni─ů Aurora w dzie┼ä swoich szesnastych urodzin k┼éuje si─Ö drewnianym wrzecionem i zasypia. Mo┼╝na to odczyta─ç jako moment inicjacji w doros┼éo┼Ť─ç (ze wszystkimi tego konsekwencjami), jak brzmi popularna interpretacja psychoanalityczna tej ba┼Ťni. Drewniane wrzeciono, kt├│re okazuje si─Ö tak feralne dla kr├│lewny, mo┼╝na jednak odnie┼Ť─ç tak┼╝e do ÔÇ×drewnianej r├│┼╝yÔÇŁ. Desmanthus Illinoensis porasta g┼é├│wnie okolice rzek i cechuje si─Ö charakterystycznymi owocami podobnymi do zdrewnia┼éych r├│┼╝, st─ůd te┼╝ potoczna nazwa ro┼Ťliny. Zar├│wno w jej korze, jak i p─Ödach wyst─Öpuje wspomniane ju┼╝ wcze┼Ťniej, mocno halucynogenne DMT.

Zastanawiaj─ůcy jest r├│wnie┼╝ kilkuletni sen ksi─Ö┼╝niczki, kt├│ry zdo┼éa przerwa─ç dopiero poca┼éunek ksi─Öcia. By─ç mo┼╝e ksi─Ö┼╝niczka tak usilnie le┼╝y z zamkni─Ötymi oczami, bo jest po prostu pod wp┼éywem meskaliny? Meskalina, legalna w coffeshopach w Holandii, w Polsce pozostaje na wykazie zakazanych substancji psychoaktywnych. Co ciekawe, obecnie ma┼éo op┼éacalna zar├│wno na czarnym rynku, jak i w krajach, gdzie j─ů zalegalizowano, pozostaje najrzadziej wybieran─ů substancj─ů psychoaktywn─ů. Dzia┼éanie meskaliny okre┼Ťla si─Ö jako bardzo d┼éugie, bo halucynacje utrzymuj─ů si─Ö do dwunastu godzin po za┼╝yciu. To mog┼éoby t┼éumaczy─ç bajkowy, stuletni sen Aurory. Co wi─Öcej, meskalina daje najciekawsze halucynacje przy zamkni─Ötych oczach, tak zwane closed-eyes visualisations, st─ůd uporczywy sen Aurory. Dopiero poca┼éunek ksi─Öcia przerywa meskalinow─ů jazd─Ö.

Inn─ů bajk─ů, w kt├│rej kluczowym motywem jest poca┼éunek, to Ksi─Ö┼╝niczka i ┼╗aba. Sedno bajki jest proste i powszechnie znane: poca┼éowana ┼╝aba przemienia si─Ö na powr├│t w przystojnego ksi─Öcia. A mo┼╝e ksi─Ö┼╝niczka, ca┼éuj─ůc ┼╝ab─Ö, natrafia po prostu na halucynogenn─ů ropuch─Ö z rodziny Bufo z Ameryki Po┼éudniowej? Ropuchy Bufo wydzielaj─ů bufotenin─Ö, podobn─ů w dzia┼éaniu do psylocybiny z magicznych grzybk├│w czy dimetylotryptaminy z DMT. Wystarczy delikatnie pog┼éaska─ç ropusze podbrzusze, ┼╝eby p┼éaz w reakcji obronnej zacz─ů┼é wydziela─ç halucynogenn─ů toksyn─Ö. W bajce Disneya faza ksi─Ö┼╝niczki Tiany jest tak mocna, ┼╝e nie tylko wyhalucynowuje ona pe┼énego uroku ksi─Öcia, ale i sama staje si─Ö ┼╝ab─ů.

Wybija p├│┼énoc, ko┼äczy si─Ö faza i Kopciuszek wraca do swojej kanciapy, ┼╝eby dospa─ç doznane w┼éa┼Ťnie halucynacje. Alicja, wychodz─ůc z Krainy Czar├│w, zamiast wdawa─ç si─Ö w dyskusje z rozgadanym kr├│likiem, mo┼╝e za┼╝y─ç uderzeniow─ů dawk─Ö witaminy C, kt├│ra u┼Ťmierzy jej grzybowe halucynacje. Aurora wstaje do ksi─Öcia, bo przez tyle lat zd─ů┼╝y┼éa ju┼╝ wyhalucynowa─ç ca┼éy potencja┼é meskaliny. Ksi─Ö┼╝niczka Tiana musi natomiast uda─ç si─Ö po odtrutk─Ö do Mamy Odie, bo bufoteninowa faza okazuje si─Ö dla niej za mocna.

┼Üwiat przedstawiony w bajkach jawi si─Ö dla dzieci faktycznie jako magiczny i nie poddaj─ů one w w─ůtpliwo┼Ť─ç prawdziwo┼Ťci dyni przemieniaj─ůcej si─Ö w dwuko┼éow─ů karet─Ö czy ┼╝aby staj─ůcej si─Ö ksi─Öciem. Ich te historie nie tylko bawi─ů, co te┼╝ nie dziwi─ů. ┼Üwiat doros┼éych nie ju┼╝ tak prosty i transparentny. To ┼Ťwiat, w kt├│rym okazuje si─Ö, ┼╝e przyjemno┼Ťci nios─ů za sob─ů pewne koszta, a pozornie niewinne dzia┼éania i rzeczy kryj─ů mroczne sekrety. Dekonstrukcja bajek na halucynogenn─ů mod┼é─Ö oczywi┼Ťcie jest ich odczytaniem do┼Ť─ç jednotorowym, ale do pewnego stopnia trafnie odzwierciedlaj─ůcym pu┼éapki doros┼éego ┼Ťwiata.

Felieton ukazał się w 27. numerze Magazynu FUSS.

strzalkos

ÔÇőJe┼Ťli spodoba┼é Ci si─Ö tekst, to super! Gdzie┼Ť tam ciesz─Ö si─Ö jak dziecko i skacz─Ö pod sufit mojego o┼Ťmiometrowego strychu. Udost─Öpnij, prosz─Ö, podlinkuj, przescroluj jeszcze raz. Wpadaj te┼╝ cz─Ö┼Ťciej na lato i na┬áFacebooka. Much love!

51 my┼Ťli na temat “Lustereczko, powiedz przecie ÔÇô czy ona na kwasie, czy na opiecie?

  1. Herne

    Ubawiłam się na tym wpisie, acz później przyszedł kac ;)
    Niepe┼énoletnie dziecko we mnie powinno dosta─ç szlaban rodzicielski na tego typu dekonstrukcje bajek i ba┼Ťni, bo potem jest p┼éacz i poczucie straty, i silna potrzeba zajedzenia tego czym┼Ť s┼éodkim ;)

    Polubienie

  2. stopociechblog

    Ha ha ha, bajka sta┼éa si─Ö podstaw─ů. Fajnie upar┼éa┼Ť si─Ö na nie. Chyba porzuc─Ö Ci kilka moich bajek. Wymy┼Ťla┼éam je na poczekaniu (praca z maluszkami). Jedna z nich o le┼Ťnym duszku wesz┼éa na sta┼ée do ich ulubionego repertuaru. Masz wyobra┼║nie, wiedz─Ö o tym co na haju i umiej─Ötno┼Ť─ç popatrzenia z g├│ry na obrazek, wycinek, w tym wypadku na bajk─Ö. Brawo! Dobrze si─Ö czyta┼éo.

    Polubienie

  3. kloszard

    …Dzie┼ä dobry, dzi─Ökuj─Ö.
    Nieumiejetno┼Ť─ç czytania nie przeszkodzi┼éa mi w widzeniu i drobnym ┼╝alu, ┼╝e mi zawsze bli┼╝ej by┼éo i jest do haju bez wspomagaczy. Mo┼╝e co┼Ť mnie omin─Ö┼éo…mo┼╝e, chocia┼╝ zio┼éo w ogrodzie gdzie┼Ť powinno rosn─ů─ç wszak ogr├│d wszelkie zio┼éa zawiera─ç powinien.
    PS W tabelce witryna …u mnie ledwo szkielet ale na dzia┼éce postawiony przesz┼éej.

    Polubienie

  4. Tunio

    Rozkoszne!
    Prawda, po przeczytaniu wst─Öpu my┼Ťla┼éem, ┼╝e b─Ödzie to jaka┼Ť poetycko-senna opowie┼Ť─ç o Kopciuszce we wsp├│┼éczesnym ┼Ťwiecie, a tu bioogiczno-farmakologiczna analiza bajek, ale te┼╝ korzystne. Powinienem pisa─ç gaw─Öd─Ö na m├│j blog, ale chyba jednak popatrz─Ö, czym jeszcze uraczysz…
    Ściskam,
    Tunio

    Polubienie

      1. Tunio

        Par─Ö tekst├│w przeczyta┼éem i jestem usatysfakcjonowany :-) tote┼╝ podejrzewam, ┼╝e o mo┼╝liwo┼Ťci zawodu w przysz┼éo┼Ťci i mowy by─ç nie mo┼╝e! Dla bezpiecze┼ästwa zapisz─Ö si─Ö do Ciebie na powiadamianie, jak Ty do mnie, a to ┼╝ycie p─Ödzi i cz┼éowiek zapomina o zagl─ůdaniu…

        Polubienie

  5. Zib

    Ciekawie dobierasz lektury z mojej ,jak kto┼Ť si─Ö wyrazi┼é „okropnej” strony, jaki┼Ť klucz?
    Co do Ciebie, to gdy mi się przypominasz zawsze zastanawiam się ile w tym co piszesz (a robisz to bardzo dobrze jak juz wspominałem ) jest tego co w Tobie, a jak wiele tego co na pokaz.
    Ale dojd─Ö do tego, nie chyba ┼╝e wcze┼Ťniej trafi mnie szlag­čśä
    Pozdrawiam AgatkoÔś║

    Polubienie

  6. anzai12

    Jak zwykle tekst bardzo dobry. Ale mam pewien niedosyt. W bajkach zar├│wno Kopciuszek jak i ┼Üpi─ůca Kr├│lewna po za┼╝yciu cudownych ┼Ťrodk├│w odmieniaj─ů swoje ┼╝ycie na lepsze. W ┼╝yciu niestety jest odwrotnie.

    Polubienie

    1. Zib

      Warto przypomnie─ç sobie bajki o Kopciuszki i ┼Ünie┼╝ce. A mo┼╝e ta­čś«Twoja to by┼éa wersja soft dla pocz─ůtkuj─ůcych komisarzy ludowych­čśé

      Polubienie

      1. Zib

        Przejrza┼éem i w─ůtpi─Ö aby┼Ť by┼é w stanie cokolwiek zrozumie─ç.
        Według Ciebie szlachetnego i wyrozumiałego.
        Totalny g┼é─ůb, kt├│ry obra┼╝a wszystkich Ôś║
        W przeciwie┼ästwie do Ciebie, oczywi┼Ťcie.
        ┼Üwi─ůtyni kultury i sztuki?

        Polubienie

      2. anzai12

        Niestety nie znam si─Ö na psychiatrii. Jestem tylko psychologiem. A wi─Öc nie mog─Ö Ci pom├│c. ;) :-D

        PS. Parafrazuj─ůc Ferdka Kiepskiego stwierdzam, ┼╝e sporo czasu Ci zabra┼éo to przejrzenie, czyli co: „zatka┼éo kakao”?

        Polubienie

      3. Zib

        Najwa┼╝niejsze ┼╝e znasz si─Ökrasnoludk├│w, no i efektach zu┼╝ycia kwasa. Rzeczywi┼Ťcie jak na psychologax jeste┼Ť bardzo asertywny. Swoich pacjent├│w te┼╝ tak obra┼╝asz? Stosowanie inwektyw to jaka┼Ť nowa szko┼éa?
        Nie chce mi si─Ö nawet pr├│bowa─ç ocenia─ç Twego post─Öpowania bo w przeciwienstwie do Ciebie nie odnosz─Ö si─Ö ad personam.
        Masz rację, jak zwykle, jestem psychicznie chory i pisze z zakładu zamkniętego.
        Tylko Ty , jako ┼Ťwiat┼éych psycholog powiniene┼Ť to wykorzysta─ç?
        Wsp├│┼éczuj─Ö tym z kt├│rymi prowadzisz swoje „terapie ”
        I wiesz co! Pieprz si─Ö, szkoda by┼éo tych jaj i kur nax Twoje studia!Ôś║

        Polubienie

      4. anzai12

        To nie ja zacz─ů┼éem. Ale jak chcesz to mog─Ö to sko┼äczy─ç. Mam w zapasie jeszcze sporo link├│w z Twoimi wyst─Öpami.
        ┼╗ycz─Ö szybkiego powrotu do zdrowia.

        Polubienie

      5. Zib

        Nawzajem Ôś║
        Ciekawe hobby, Twoich wpis├│w raczej nie ma sensu zbiera─ç, te same opinie s─ů kilku mediiach ka┼╝dego dniaÔś║
        No i w przeciwie┼ästwie do moich, wpisow psychicznego!­čśŤte┼║ nazywa si─Ö tam innych r├│┼╝nymi pi─Öknymi epitetami. Asertywny psychologuÔś║

        Polubienie

      6. Zib

        Fakty to s─ů w TVN, ale rozumiem ┼╝e z tym Ci PO drodze!
        A teraz co? Juz trzy godziny czekasz na pacjent├│w ? Trudno znale┼║─ç z takim emocjonym zaanga┼╝owaniem,prawda?
        Szkoda ┼╝e ju┼║ nie pracuj─Ö ( no bo jak w zak┼éadzie zamkni─Ötym ) bo pewnie bym m├│g┼é Ci poradzi─ç jak zarabia─ç pieni─ůdze, tylko aby mi zap┼éaci─ç za godzin─Ö sam musia┼éby┼Ť pracowa─ç z dwa tygodnie Ôś║

        Polubienie

      7. Zib

        A poza tym, nudzisz mnie, a zreszt─ů musze wyj┼Ť─ç, mam spotkanie z Pani─ů Paulin─ů, ┼Ťwietn─ů terapeutk─ů­čśé

        Polubienie

    2. Zib

      I jeszcze do rzeczy,Paulinka poczeka: Logiki psychologu!.
      Ksi─Ö┼╝niczka, kt├│ra ma wszystko, jak Ty to nazywasz „po za┼╝yciu”, zasypia na sto lat!
      I to ma by─ç zmiana na lepsze?
      Czyli jedynymi Twymi wskaz├│wkami terapeutycznym jest zalecenie : id─Ö spa─ç! ­čśé­čśä­čśů­čść­čśł­čśë

      Polubienie

  7. Lena Sadowska

    Witam.

    Zauwa┼╝y┼éam, ┼╝e obserwujesz mnie od jakiego┼Ť czasu. To mi┼ée:)

    Je┼Ťli natomiast chodzi o ba┼Ťnie, powiedzia┼éabym, ┼╝e (je┼Ťli ju┼╝) to raczej autor musia┼é eksperymentowa─ç, nim roztoczy┼é przed maluczkimi swoje wizje:)

    Pozdrawiam:)

    Polubienie

  8. Zib

    No prosz─Ö, zapomnia┼éem doda─ç ┼╝e zestawienie jest szokuj─ůce, a napisane tak jakby┼Ť w tych bajkach pod wp┼éywem wystepowala. Rewelacja!
    Sam wole Andersena i mo┼╝e dlatego nie polubi┼éa┼Ť mojego komentarza ­čśŤ­čśť­čśŹ

    Polubienie

  9. stopociechblog

    Podziwiam znasz i bajki i szcz─Ö┼Ťliwo┼Ťci w pigu┼éce. Zawsze przera┼╝a┼éy mnie bajki bracia Grimm. S─ů takie okrutne. Kiedy opowiada┼éam je dzieciom stara┼éam si─Ö lekko nagi─ů─ç, rozweseli─ç, np. ale┼╝ twardy sen mia┼é ten wilk, ┼╝e nawet nie zbudzi┼é si─Ö jak mu brzuszek skaleczono. Z zaciekawieniem czyta┼éam, kt├│r─ů kolejna bajk─Ö we┼║miesz na tapet─Ö. Jednym s┼éowem BAJECZNIE SI─ś CZYTA┼üO!! Dzi─Ökuj─Ö.

    Polubione przez 1 osoba

  10. Zib

    Mia┼éo by─ç teraz weso┼éo i jest ­čśé
    Ubaw po pachy! No i znajomo┼Ť─ç r├│┼╝nych bajkowych rozweselaczy imponujaca!
    Nast─Öpnym razem przeanalizuj pod tym k─ůtem, mo┼╝e Koran?
    Chocia┼╝ nie, bezpieczniej zwykle pismo ┼Ťwi─Öte. Zawsze zastanawia┼éem si─Ö po czym b─Öd─Ö chodzi┼é po wodzie? ­čśë

    Polubienie

Skomentuj

Wprowad┼║ swoje dane lub kliknij jedn─ů z tych ikon, aby si─Ö zalogowa─ç:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystaj─ůc z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmie┼ä )

Zdj─Öcie z Twittera

Komentujesz korzystaj─ůc z konta Twitter. Wyloguj /  Zmie┼ä )

Zdj─Öcie na Facebooku

Komentujesz korzystaj─ůc z konta Facebook. Wyloguj /  Zmie┼ä )

Po┼é─ůczenie z %s

Ta witryna wykorzystuje us┼éug─Ö Akismet aby zredukowa─ç ilo┼Ť─ç spamu. Dowiedz si─Ö w jaki spos├│b dane w twoich komentarzach s─ů przetwarzane.